.
google plus telegram instagram whatsapp

نويسندگان : دکترعباس یداللهی     تاريخ انتشار : 1393/11/12
مزایاي کاشت نشاء صنعتی مکانیزه در گیاهان ذرت، پنبه، پیاز، چغندر قند (گزارش ترویجی)
مقدمه: امروزه استفاده از روشهایی که بتوان آب مصرفی را کاهش داد به عنوان یک ضرورت انکار ناپذیر در مناطق خشک و نیمه خشک مطرح میباشد. با توجه به محدودیت منابع آب در مناطقی از کشور که در آن کشت پنبه، ذرت، لوبیا، چغندر و.. انجام میگیرد ابداع و استفاده از تکنیک هایی که بتوان تا حد امکان از منابع موجود حداکثر استفاده را نمود ضرورت مییابد. کشت نشاء مکانیزه و انتقال آن به زمین اصلی در زمان مناسب به همراه آبیاري قطره اي بهترین روش صرفه جویی و استفاده بهینه از آب میباشد.
پنبه:

کشت نشاء پنبه روش جدیدي است که امکان کشت دوم را با وجود محصول پنبه فراهم می آورد. افزایش عملکرد
وش پنبه به میزان یک تن در هکتار، زودرسی پنبه، کاهش مصرف آب، کاهش هزینه تولید و کاهش مصرف بذر از
جمله مزایاي این روش است. در ناحیه مرکزي و استان خراسان براي تسریع در جوانه زنی قبل از کاشت پنبه، اراضی
آبیاري می شوند ولی این روش به دلیل کاشت نهال ها در نهالستان ها موجب حذف آبیاري قبل از کشت شده و در
نتیجه صرفه جویی در آب فراهم می شود. در بررسی هاي انجام شده بر روي روش هاي کشت مستقیم و کشت نشاء
مشخص شد که در روش کشت مستقیم پنبه ها در مزارع دچار آفت شدند ولی در روش کشت نشاء بدون تلفات تا 99
درصد سطح عملکرد افزایش یافت. در روش مستقیم براي یک هکتار زمین حدود 40 تا 50 کیلو بذر نیاز دارد ولی در این روش به 5 کیلوگرم بذر نیاز است. چین از این روش براي تولید سبزي و صیفی و پنبه استفاده می کند. در
این روش نهال هاي پنبه در گلدان کاشته و در نهالستان ها نگهداري می شوند. زمانی که ارتفاع این نهال ها به 25 تا
30 سانتیمتر رسید به همراه بلوك خاك به اراضی منتقل می شوند. با این روش به جاي کشت دوم، در کشت اول
محصول پنبه به دست می آید. به عنوان مثال در حال حاضر 400 هزار هکتار از اراضی استان گلستان زیر کشت
گندم و کلزاست که با استفاده از کشت نشائی می توان 20 درصد آن را به زیر کشت پنبه برد.

چغندر قند:


سطح وسیعی از اراضی کشاورزي کشور داراي شوري بالاتر از حد تحمل براي بسیاري از گیاهان زراعی است. با
استفاده از شیوه هاي معمول و رایج کشت، بهره برداري بهینه و اقتصادي در دراز مدت از این اراضی امکان پذیر نمی
باشد. با هدف وارد کردن محصول چغندر قند به تناوب زراعی اراضی شور حاشیه شرق دریاچه ارومیه و ارایه الگوي کشت مناسبتر در این منطقه، آزمایشی با چهار نوع کشت(انتقال نشاهای  45،30و60روزه از خزانه به زمین اصلی)و یک تیمار کشت مستقیم بذر در زمین اصلی بعنوان سطوح فاکتور اصلی، و دو رقم بذر تجارتی چغندرقند ایرانی
اجرا گردید. نتایج دو ساله آزمایش نشان داد که صفات کمی محصول از قبیل تعداد و عملکرد ریشه در کنار و
همچنین عملکرد شکر خالص و ناخالص در واحد سطح به شدت تحت تاثیر نوع کشت قرار گرفته و تفاوتهاي حاصل
کاملا معنی دار بود. صفات کیفی اندازه گیري شده تحت تاثیر نوع کشت قرار نگرفت. تفاوت دو رقم مورد استفاده در
آزمایش از نظر صفات کمی و کیفی محصول با استثناي مقادیر سدیم، نیتروژن مضره و شکر ملاس معنی دار نبود. عملکرد بیشینه ریشه، شکر ناخالص و شکر خالص بترتیب 4.2،5.4،32.8
درهکتار به نوع کشت باانتقال نشاهای45روزه وعملکرد کمینه به ترتیب 9.8 ،1.5و1.2 تن درهکتاربه کشت مستقیم بذراختصاص یافت.


ذرت:

ذرت پس از گندم و برنج سومین کالاي راهبردي جهان محسوب می شود و علی رغم نیاز روز افزون کشور به این
محصول در چند سال گذشته با رکود مواجه شده است. به گفته کارشناسان، تولید ذرت با کاهش 55 درصدي از 2
میلیون و 700 هزار تن در سال 90 به یک میلیون و 250 هزار تن در امسال رسیده است.
کاهش 40 درصدي سطح کشت ذرت درپی بروز خشکسالی و نیاز زیاد ذرت به آب همچنین سرمازدگی محصولات
یکی از دلایل اصلی کاهش تولید در کشور اعلام شده است. ذرت در 350 هزار هکتار از اراضی کشور کشت می شود
که مهمترین مناطق کشت آن استان هاي فارس، اردبیل، مازندران، گرگان و اطراف تهران است. الگوى مصرف
درکشور ما درحال حاضر برتولید هرچه بیشتر 6 فرآورده گندم، جو، برنج، شکر، روغن خوراکى و ذرت دانه اى برنامه
ریزي شده و این درحالی است که ذرت دانه اى حدود 70 درصد نیاز ماکیان براى تولید گوشت مرغ و تخم مرغ را
فراهم مى کند. باتوجه به نبود امکان افزایش سطح کشت و کاهش منابع آبی، لزوم توجه به شیوه هاي نوین کاشت،
داشت و برداشت این محصول بیش از پیش احساس می شود به همین منظور براي نخستین بار در کشور کشت ذرت به صورت نشاء در یکی از مزارع شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز به صورت آزمایشی اجرا شد. در استان البرز بعد از
کشت گندم و جو، ذرت کشت می شود که اغلب با فرا رسیدن فصل سرما و حساس بودن بوته ذرت به برودت هوا از
بین می رود و به کشاورزان خسارت وارد می شود. با انجام کشت نشاء 20 روز قبل از برداشت گندم می توان ذرت را
در گلخانه کاشت و به محض برداشت گندم آن را به صورت نشاء به مزرعه منتقل کرد و کاشت. در این روش کشت
بیش از 20 درصد کاهش مصرف آب، سم و کود را در هکتار خواهیم داشت. یکدست بودن کشت و افزایش حجم آن
در هر هکتار به 100 تن از مزایاي دیگر آن است در حالی که میانگین برداشت ذرت به صورت کشت دانه اي به کمتر
از 40 تن در هکتار می رسد. در این روش میزان علف هرز به کمترین درصد می رسد و دریافت نور از هر سمت
مزرعه موجب بارور شدن کامل بوته ها خواهد شد. همچنین کاهش دفعات آبیاري، زود رس کردن محصول تا حدود
40 روز و اجتناب از سرمازدگی در کشت پاییزه، افزایش عملکرد محصول پاییزه به علت تداخل نداشتن آبیاري هاي
ابتدایی دوره با کاشت بهاره به ویژه در مناطق کم آب، تراکم مناسب بوته و در نهایت افزایش عملکرد و حداکثر
استفاده از زمین ،کاهش هزینه بذر تا 30 برابر کمتر از کشت مستقیم و کاهش نیروي انسانی به علت حذف عملیات
تنک کردن و خاك دهی بوته از مهمترین فواید این طرح است. کشاورزي که طرح آزمایشی کشت ذرت به صورت نشاء
در مزرعه او انجام شده است با استقبال از این طرح بیان نموده است که اگر کشاورزان منطقه با این شیوه کشت
شاهد افزایش 60 درصدي تولید و کاهش 20 درصدي مصرف آب باشند و محصول را قبل از فرا رسیدن سرما
برداشت کنند، به طور قطع کشت ذرت که در سالهاي گذشته سودآوري خود را از دست داده بود، دوباره رونق خواهد گرفت.
 
پیاز:

کاشت پیاز به دو صورت می باشد: کاشت مستقیم بذر پیاز به منظور بدست آوردن پیازهاي دیررس و با خاصیت
انبارداري بالا؛ کاشت در خزانه به صورت نشاء و انتقال به زمین اصلی به منظور بدست آوردن محصول زودرس؛
کاشت مستقیم بذر:. فاصله خطوط کشت پیاز 30 تا 40 سانتی متر در نظر گرفته می شود. بذرها به فاصله 15 تا 10
سانتی متر از یکدیگر کشت می گردند. عمق کاشت 1 تا 2 سانتی متر می باشد هنگامیکه طول بوته ها به حدود 10
تا 12 سانتی متر رسید تنک می گردند. تنک کردن بوته هاي پیاز ممکن است در 2 یا 3 مرحله انجام شود. چنانچه
هدف کشت برداشت پیاز با غده هاي متوسط باشد فاصله دو بوته را حدود 10 سانتی متر در نظر می گیرند و اگر
هدف تولید پیاز با غده هاي بزرگ باشد فاصله دو بوته 15 سانتی متر در نظر گرفته می شود .

کاشت از طریق نشاء: مدت خزانه گیري بین 6 تا 10 هفته می باشد. نشاء ها در ردیف هایی که 30 تا 40 سانتی متر
از یکدیگر فاصله دارند به فواصل 10 سانتی متر نشاء و سپس بوته هاي پیاز در عمق 2 تا 3 سانتی مترکاشته میشوند. بذر پیاز فاقد شکل هندسی منظم بوده و وزن هزار دانه ان در حدود5/3تا4گرم ودرهرکیلوگرم بذر200تا300هزار بذروجوددارد.در سیستم سنتی براي هر هکتار بطور متوسط در حدود 1میلیون بذر لازم است. جوانه زنی
بذر پیاز از 8 درجه سانتی گراد شروع شده و از 30 درجه سانتی گراد بالاتر این توانایی کاهش می یابد بهترین دما
براي جوانه زنی ورشد در حدود 18 تا 24 درجه سانتی گراد است بذر پیاز تا 2- درجه سانتی گراد آسیب نمی بیند.
پیاز در انواع خاکها از خاکهاي شنی لومی تا خاکهاي سنگین و خاکهاي هوموس دار قابل کشت است ولی خاکهاي
شنی و لومی سبک براي کشت پیاز به علت ریشه سطحی و کوتاه آن بسیار مناسب است خاکهاي هوموسی به علت 
pH مناسب زودرسی محصول را تسریع می کندPHمناسب برای پیاز درحدود5تا5/6است.
خاکهاي رسی براي کشت پیاز مناسب نبوده ودر صورت کشت براي اصلاح / مناسب براي پیازدر حدود 6تا 6
خاك با کودهاي دامی پوسیده و هوموس باید اقدام کرد. پیاز در مجموع به میزان آب زیادي براي جوانه زنی و
عملکرد بهینه احتیاج دارد به طور کلی مزرعه در حدود 5 تا 7 روز یکبار آبیاري می گردد و در زمانی که سوخ
بزرگتر شده می توان دوره آبیاري را طولانی تر نمود. آبیاري سطحی با توجه به ریشه هاي سطحی پیاز بهتر از آبیاري
بارانی در افزایش عملکرد پیاز تاثیر می گذارد. باید توجه داشت که آبیاري بیش از حد باعث دیر رسی و زردي برگها و
آبیاري کم نیز بر عملکرد تاثیر مستقیم دارد.
محاسبه هزینه هر هکتار:
براي هر عدد نشاء با حجم حفره 30 سی سی حدود 530 ریال (بدون احتساب هزینه بذر) هزینه تولید نشا ءخواهد بود.در خیلی از محصولات مانند ذرت و پنبه امکان کاهش حجم حفره وجود دارد. در پیاز با احتساب10-15عددبذردرهرحفره هزینه کاملا منطقی بنظر می رسد. در اغلب گیاهان نشایی در صورت برگشت سینی و استفاده مجدد امکان کاهش هزینه وجود دارد.
 
منبع مقاله :

دانلود فايل
تماس با ما
دفتر تهران : خیابان کارگر شمالی_ خیابان شهریور_جنب اورژانس بیمارستان قلب پلاک 25 واحد4
تلفن : 5-02188222004
مجتمع تولیدی:آزادراه قزوین-کرج،یک کیلومتر قبل از پل طالقان
تلفن : 02832823282 _ 02832893289
سفارش نهال: 09399994642
سفارش نشاء:09399994643
Email: nahalgostar@gmail.com